Elektrownia Wierzyca Sp. z o. o. z siedzibą w Osiu jest spółką prawa handlowego w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka została powołana do życia w 2008 r.  jako spółka celowa, w celu prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej w Małej Elektrowni Wodnej na rzece Wierzycy, zlokalizowanej w miejscowości Nowa Wieś Rzeczna, na terenie gm. Starogard Gdański.        

 

Lokalizacja

         Inwestycja została zrealizowana w km 62+098 rzeki Wierzyca, w Nowej Wsi Rzecznej (na zachód od Starogardu Gdańskiego), w gminie Starogard Gdański, w powiecie starogardzkim, w województwie pomorskim, powyżej mostu kolejowego na trasie Starogard Gdański - Czersk.

 


Pokaż Elektrownia Wierzyca Sp. z o.o. na większej mapie

 

         Rzeka Wierzyca jest lewobrzeżnym dopływem Wisły, biorącym swój początek w rejonie Wzgórz Szymbarskich, u stóp zamkowej Góry na wysokości 223 m n.p.m. Po przebyciu 166 km wpada do Wisły w miejscowości Gniew. Dopływami Wierzycy są między innymi: Kacynka (Mała Wierzyca), Wietcisa, Piesienica, Węgiermuca i Janka. Powierzchnia zlewni rzeki Wierzycy wynosi 1602,6 km2. Całkowity spad rzeki wynosi 200 m, co daje reżim przepływu zbliżony do górskiego. Na terenie zlewni rzeki Wierzyca występują dość licznie jeziora, które wpływają stabilizująco na natężenie przepływu. Średnie opady roczne z wielolecia wynoszą w zlewni rzeki Wierzycy 550 mm.

Wierzyca jest rzeką kontrolowaną pięcioma wodowskazami IMGW:

Þ           Sarnowy km 124,3,

Þ           Bożepole Szlacheckie km 97,90,

Þ           Zapowiednik km 74,80,

Þ           Brody Pomorskie km 9,20,        

        Dodatkowo w dorzeczu znajduje się wodowskaz IMGW na dopływie Piesienica w m. Radziejowo. Dla stopnia w Nowej Wsi zlokalizowanego w km 62,098 (zlewnia 838,8 km2) miarodajnym jest wodowskaz Zapowiednik na rz. Wierzycy (km 74,80, powierzchnia zlewni A = 794,3 km2).

 

Charakterystyka obiektu

        Elementy piętrzące stopnia (zapora + jaz) w Nowej Wsi piętrzą wodę w korycie rzeki Wierzycy (km 62+098) umożliwiając jej ujęcie dla elektrowni. Powstały w wyniku spiętrzenia zbiornik, zlokalizowany na granicy obszarów zagrożonych klęską suszy, na których posucha osiągnęła II i III fazę, pozwala na retencjonowanie wód powierzchniowych.

        MEW produkuje energię elektryczną z odnawialnego źródła energii, jakim są zasoby wodno-energetyczne rzeki Wierzycy. Energia potencjalna wody zgromadzona poprzez spiętrzenie rzeki jest zamieniana na prąd elektryczny. Woda przepływając z wyższego poziomu na niższy porusza turbinę wodną sprzężoną z prądnicą wytwarzająca energię elektryczną.

        W bloku elektrowni znajduje się podstawowe wyposażenie technologiczne, jakim jest hydrozespół oraz inne urządzenia mechaniczne i elektryczne umożliwiające produkcję energii elektrycznej i wyprowadzenie mocy.

        Elektrownia wykorzystuje przepływy rzeki Wierzycy do wysokości maksymalnego przełyku instalowanego tj. do wysokości 7,5 m3/s. Nadwyżki ponad przepustowość elektrowni są zrzucane jałowo przez jaz lub spust denny. Sterowanie pracą elektrowni jest w pełni zautomatyzowane. Stopień wodny na rzece Wierzycy w m. Nowa Wieś składa się z następujących elementów:

I.    zapory ziemnej

  • szerokość korony 4,0 m,
  • maksymalna wysokość 7,6 m,
  • nachylenie skarp:
    •  odwodnych     1:2,5,
    • odpowietrznych 1:2,
    • rzędna korony 87,0 m nKr,
    • długość wzdłuż korony zapory 156 m

II.     jazu piętrzącego

  • światło jazu 1 X 5,70 m
  • rzędna progu 84,10 m nKr,
  • rzędna dna niecki wypadowej 77,76 m nKr
  • zamknięcie: zasuwa z napędem hydraulicznym    
  • zamknięcia remontowe: belki zakładane od strony WD i WG

III.     spustu dennego,

  • dwie rury stalowe Ø 1000 mm, w środkowym przęśle jazu, zamykane zasuwami naściennymi z mechanizmami wyciągowymi o wlotach zabezpieczonych kratami stalowymi,
  • rzędna dna przed wlotem do spustu 81,95 m nKr,
  • rzędna wylotu ze spustu 80,20 m nKr

IV.     małej elektrowni wodnej,

  • ujęcie wody o świetle 4 m,
  • max przełyk 7,5 m3/s,
  • max spad 5,90 m,
  • max moc 350 kW

V.     zbiornika wodnego

  • NPP 85,90 m nKr,
  • pojemność całkowita 795,6 tys. m3 ,
  • powierzchnia zalewu 34,8 ha,

VI.     kanału dopływowego, który po spiętrzeniu wody będzie częścią zbiornika

  • długość 61 m,
  • spadek kanału 0,5 %o,
  • nachylenie skarp 1:2,
  • szerokość dna 11 m,
  • umocnienie kanału: na długości 12 m z płyt żelbetowych 2,0 x 3,0 m, a dalej do polaczenia z istniejącym korytem rzeki – z narzutu kamiennego w płotkach faszynowych na geowłókninie,

VII.     kanału odpływowego stanowiącego nowe koryto rzeki

  • nachylenie skarp 1:1,5,
  • umocnienie: na długości 21 m z płyt żelbetowych 2,0 x 3,0 m, a dalej do polaczenia z istniejącym korytem rzeki – dno umocnione materacem faszynowym o grub. 0,6 m; skarpy umocnione narzutem kamiennym w płotkach na geowłókninie,

VIII.    41 komorowej przepławki dla ryb.